Wspierają:

     

 

 

 

Ostatnie Komentarze

Główna arrow Kariera / Baza CV arrow Uprawnienia Budowlane arrow Analiza zależności konstytucyjnego prawa do kształcenia się i wynikających z tego praw
       
Analiza zależności konstytucyjnego prawa do kształcenia się i wynikających z tego praw Utwórz PDF Drukuj
Redaktor: Administrator   
22.10.2011.

Analiza zależności konstytucyjnego prawa do kształcenia się i wynikającego z tego prawa do wykonywania zawodu.

Niniejsza analiza ma na celu przedstawienie zależności prawa wykonywania zawodu od nabytej w drodze edukacji wiedzy i umiejętności.

W myśl art. 70 ust.1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej.

1.    Każdy ma prawo do nauki. Nauka do 18 roku życia jest obowiązkowa. Sposób wykonywania obowiązku szkolnego określa ustawa.

Prawo to ma swoje odzwierciedlenie w pozostałych normach regulujących kształcenie zawodowe.

Art. 149 ust. 1 i 2 Konstytucji stanowią.

Art. 149.

  1. Ministrowie kierują określonymi działami administracji rządowej lub wypełniają zadania wyznaczone im przez Prezesa Rady Ministrów. Zakres działania ministra kierującego działem administracji rządowej określają ustawy.
  2. Minister kierujący działem administracji rządowej wydaje rozporządzenia. Rada Ministrów, na wniosek Prezesa Rady Ministrów, może uchylić rozporządzenie lub zarządzenie ministra.

W myśl § 1 ust 1 2 rozporządzenia z dnia 16 marca 2011 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego – Minister kieruje szkolnictwem wyższym.

Na mocy art. 149 ust. 2 Minister uprawniony jest do wydawania rozporządzeń.

Art. 70 ust. 1 Konstytucja RP stanowi:

„Zapewnia się autonomię szkół wyższych na zasadach określonych w ustawie”.

Co wyraża się poprzez prawo uczelni do stanowienia władz i wielu innych działań autonomicznych.

Jednym z podstawowych aktów regulujących sprawy nauczania wyższego jest „Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym”. Wraz z wprowadzeniem poprzedniej reformy szkolnictwa utworzono tzw. Standardy kształcenia dla kierunku studiów. Standardy te są załącznikiem do Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa wyższego z dnia 12 lipca 2007 r. w sprawie standardów kształcenia dla poszczególnych kierunków oraz poziomów kształcenia, a także trybu tworzenia i warunków, jakie musi spełniać uczelnia, by prowadzić studia międzykierunkowe oraz makrokierunki.  (Dz. U. z dnia 13 września 2007 r.) i stanowią wyznacznik minimalnych wymagań dotyczących programów studiów dla poszczególnych kierunków.

Na podstawie tego samego art. 9b ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. — Prawo o szkolnictwie wyższym wydawane są obecnie niezależnie rozporządzenia wykonawcze do znowelizowanej ustawy o szkolnictwie wyższym. Należy uznać, iż w chwili wejścia w życie tej nowelizacji nowe standardy nauczania na wielu spośród kierunków studiów jeszcze nie powstały. Wiele spośród nich działa w oparciu o w/w załączniki do w/w rozporządzenia, a większość jest na etapie projektów lub nie posiada jeszcze swojej pełnej i możliwej do opublikowania formy.

Mając na uwadze dobro naszego zawodu uważam za bardzo istotne rozpoczęcie działań w zakresie podjęcia regulacji dotyczącej ujednolicenia standardów dla wszystkich wydziałów Inżynierii Lądowej w kraju w sposób uwzględniający realne skutki kształcenia „zawodowego” oraz uwagi zawarte w raportach Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa sporządzonych w 2009 i 2011r.

Jest to bardzo ważne gdyż skutkiem kształcenia zawodowego na uczelni wyższej powinno być nadanie absolwentowi równoważnego nabytemu doświadczeniu tytułu inżyniera lub magistra. Pamiętać należy iż nadanie tytułu zawodowego powoduje nabycie przez absolwenta praw do legitymowania się tzw. wyższym wykształceniem zawodowym. A w przypadku wydziałów inżynierii lądowej skutkiem pośrednim jest nabycie przez absolwenta „praw do wykonywania zawodu zaufania publicznego”.

W tym miejscu należy podkreślić, że samo prawo do wykonywania zawodu jest w myśl art. 65 ust.1 Konstytucji RP w sposób szczególny chronione.

„Każdemu zapewnia się wolność wyboru i wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy. Wyjątki określa ustawa.”

Ochronie tej podlegają również tzw. „zawody zaufania publicznego”, których wykonywanie wymaga nabycia dodatkowo doświadczenia w czasie pracy zawodowej praktyki pozwalającej na wykazanie się w sposób udokumentowany niezbędnym zakresem doświadczenia.

Drugim elementem ograniczenia prawa do wykonywania tej funkcji społecznej jest nałożony na obywatela „obowiązek zdania specjalnego egzaminu”, który w sposób finalny sprawdza opanowanie zasobów wiedzy niezbędnej do samodzielnego wykonywania zawodu.

  Pełnienie samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie możliwe jest wyłączenie w przypadku spełnienia kilku niezależnych warunków:

1.    Obywatel musi ukończyć stosowny kierunek studiów lub kierunek do niego pokrewny.

2.    Absolwent musi wystąpić o książkę praktyk w celu udokumentowania w niej swoje praktyki zawodowej.

3.    Spełniwszy wymagania ustawowe absolwent musi przystąpić do egzaminu sprawdzającego jego wiedzę praktyczną i teoretyczną.

4.    W celu nabycia praw do wykonywania zawodu absolwent po zadaniu egzaminu i uzyskaniu uprawnień zawodowych musi bezwzględnie zrzeszyć się w izbie regionalnej oraz wpłacać systematycznie składki na ubezpieczenie cywilne.

Pozbawieni prawa do wykonywania zawodu są:

1.    Absolwenci innych niż dopuszczone kierunków studiów.

2.    Absolwenci kierunków studiów innych niż „pokrewne”.

3.    Osoby, które nie wykażą w specjalnej książce praktyk udokumentowania postępu nabywania doświadczenia zawodowego.

4.    Absolwenci, którzy pomimo udokumentowania praktyki nie zdali egzaminu.

5.    Osoby uprawnione lecz niezrzeszone.

6.    Osoby zrzeszone lecz nie opłacające składek – w tym obowiązkowego ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej.

Niestety w całym tym systemie nie wspomina się o zakresie praw wykonywania zawodu wynikającym z wiedzy nabytej w trakcie kursów i ćwiczeń projektowych na uczelni wyższej. Wiedza ta – z pozoru teoretyczna nie nadąża co prawda za praktyką, niemniej praktyka nabyta w czasie wykładów i ćwiczeń traktowana jest na równi z pracą co miało swój wyraz w uznaniu okresu nauki zawodu do tzw. stażu pracy.

            Problemem współczesnego kształcenia jest brak utrwalenia praw absolwenta do wykonywania wyuczonych elementów zawodu. Wynika to z faktu, że sylwetka absolwenta uczelni nie jest w prawie na stałe utrwalona. Ogranicza to w dużej mierze prawa absolwenta do roszczeń z tytułu przebytych kursów i nabytej w drodze nauki praktyki.

Przykładem takiego właśnie ograniczenia jest prawo do kompleksowego projektowania architektonicznego, oraz prawo do ochrony „praw autorskich”. Stwierdzić można, że prawo ochrony zawodu wyuczonego nie zobowiązuje do jego wykonywania w przypadku gdy z mocy innych przepisów prawo wykonywania czynności związanych z tym zawodem dedykowano tylko i wyłącznie jednej grupie zawodowej.    

 Niestety istnieją obecnie samodzielne „funkcje pomocnicze”, które nie powodują poniesienia aż tak dużej co „funkcje techniczne” odpowiedzialności, a mimo to będąc opisane w sylwetce absolwenta uczelni wyższej wykonywane są bez „uprawnień” przez osoby nie zrzeszone oraz co najgorsze „bez ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej”.

Te i wiele innych nieprawidłowości powodują, iż pomimo nabycia stosownego wykształcenia kierunkowego lub pokrewnego absolwent uczelni wyższej nie ma pewności ani rozeznania w zakresie swoich praw i obowiązków zawodowych.

Niepewność ta wynika ze zjawiska niekompatybilności stanowiska uczelni dotyczącego jednolitej dla całego kraju wzorca „sylwetki absolwenta” stanowiącej kwintesencje zawartego w programie nauczenia „celu kształcenia”. Oznacza to, że w praktyce nie ma tego co uczelnia nam „gwarantuje” stosownym programem nauczenia i nałożonych na absolwenta obowiązków związanych z realizacją „programu nauczania”.

W ostateczności samo prawo nie gwarantuje absolwentowi „ nabycia praw” do wykonywania wyuczonych elementów zawodu. Co gorsza – prawo to zabrania absolwentowi wykonywania tychże elementów za pomocą niejasnych kryteriów przyczyn odmowy wydania książki praktyk, odmowy uznania wyższości nabytej praktyki zawodowej nad tą zdobytą na uczelni wyższej „teoretycznie”  w ramach przebytych na niej kursów.

Brak spójności programu nauczania z prawami do „dokumentacji praktyki” oraz  prawami do wykonywania „wyuczonych w drodze kursów” i ćwiczeń projektowych elementów zawodu powoduje, iż naruszone są podstawowe prawa konstytucyjne obywateli.

Skutek obecnego stanu prawa jest taki, że jedna władza wykonawcza zabrania korzystania z „wolności” nabytych na skutek korzystania z decyzji drugiej władzy wykonawczej. Przykładowo - Minister Infrastruktury neguje w drodze swoich rozporządzeń, rozporządzenia wydane przez  Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. W szczególności te dotyczące prawa do „nabywania praktyki zawodowej” oraz  prawa do „wykonywania części spośród wyuczonych elementów zawodu”.

W związku z powyższym zwracam się niniejszym pismem do Dziekanów Wydziałów Inżynierii Lądowej o pomoc w ujednoliceniu wymagań programowych i podjęcie działań w celu zniesienia sztucznych ograniczeń „praw do wykonywania zawodu” poprzez „odmowę prawa do dokumentacji praktyki”  oraz „odmowę prawa do wykonywania wyuczonych elementów zawodu”.

Proszę o stanięcie ponad podziałami i nawiązanie pełnej współpracy z właściwymi lokalnie izbami inżynierów budownictwa w celu doprecyzowania programów nauczania, wypracowania wymagań dotyczących poszczególnych kursów oraz ujednolicenia prawa w zakresie zniesienia niezgodnych z konstytucją ograniczeń praw świadczenia pracy w ramach tzw. „samodzielnych funkcji technicznych i pomocniczych” w ramach wyuczonego zawodu. Proszę również o unormowanie kwestii praw nabytych, praw autorskich i uprawnień specjalnych absolwentów wynikających z „specjalizacji zawodowej”, również dla nowo otwieranych kierunków budownictwa ogólnego, fizyki budowli i zrównoważonego rozwoju.  

 

Specjalista ds. prawa budowlanego

                                                                       niezależny bloger „prawobudowlane.bloog.pl”

                                                                       tech. bud. Dawid Bielak

                                                                       adres do korespondencji - Ten adres email jest ukrywany przed spamerami, włącz obsługę JavaScript w przeglądarce, by go zobaczyć  

 

 

 

Komentarze  

 
0 #11 stan 2011-10-26 22:56
Cytuje Jerzy Zembrowski:
Absolwent prowadzi przez ileś lat jednoosobową działalność gospodarczą. W tym czasie jest podwykonawcą na budowach, kieruje robotami, realizuje roboty wysokospecjalis tyczne, kończy kursy dokształcające, sporządza architektom projekty wykonawcze bądź ich części, rozwiązuje najróżniejsze problemy techniczne podczas budów i podczas eksploatacji - wszystko w ramach tej działalności gospodarczej. Nie musi mieć umów czy zleceń na piśmie, bo za usługi wystawia faktury, czyli dokumenty takiej działalności są. Jednakże, jak i gdzie ma ująć swoją praktykę, by móc przystąpić do egzaminów na uprawnienia budowlane?


Panie Jerzy - zajmuję sie w znacznej mierze sporządzaniem projektów wykonawczych dla architektów. O jakie uprawnienia mam się starać?
 
 
0 #10 WoBo 2011-10-26 21:12
Na potwierdzenie z życia wzięte:

Cytat:
Koledzy znam sytuację jaką opisujecie z autopsji, zresztą jestem w podobnym położeniu - też prowadzę własną działalność i też prowadzę dziennik praktyk. Mój kolega, starszy stażem zrobił uprawnienia budowlane także prowadząc działalność gospodarczą a dziennik podpisywał mu po prostu znajomy z uprawnieniami.
Przecież nie mając uprawnień możesz pracować na budowie jako np. inż. budowy (działalność gospodarcza o charakterze: doradztwo techniczne), wiadomo, że jeśli pracujesz jako inż. budowy to musi być ktoś nad tobą z uprawnieniami, a wcale nie musisz być z nim związany umową o pracę czy umową zlecenie. Jego szef czyli np. prezes firmy budowlanej zlecił ci jako firmie roboty o charakterze nadzoru robót - pomoc dla kierownika robót elektrycznych. Tak naprawdę nikt nie będzie sprawdzał czy podpisał ci dziennik praktyk gość z tej budowy czy ktoś zupełnie inny ,nie mający nic wspólnego z tą budową.
 
 
0 #9 WoBo 2011-10-26 20:57
Cytuje Jerzy Zembrowski:
Absolwent prowadzi przez ileś lat jednoosobową działalność gospodarczą. W tym czasie jest podwykonawcą na budowach, kieruje robotami, realizuje roboty wysokospecjalis tyczne, kończy kursy dokształcające, sporządza architektom projekty wykonawcze bądź ich części, rozwiązuje najróżniejsze problemy techniczne podczas budów i podczas eksploatacji - wszystko w ramach tej działalności gospodarczej. Nie musi mieć umów czy zleceń na piśmie, bo za usługi wystawia faktury, czyli dokumenty takiej działalności są. Jednakże, jak i gdzie ma ująć swoją praktykę, by móc przystąpić do egzaminów na uprawnienia budowlane?


Bardzo dużo osób w dużych firmach jest na samozatrudnieni u. To proste- przecież podpis bierze się od osoby/kierownika, który ma nieograniczone uprawnienia i tytuł mgr inż. Izba jak będzie mieć wątpliwości to dzwoni do osoby dającej podpis. Pan ma faktury, które potwierdzają daną czynność.
 
 
0 #8 Jerzy Zembrowski 2011-10-26 20:52
Absolwent prowadzi przez ileś lat jednoosobową działalność gospodarczą. W tym czasie jest podwykonawcą na budowach, kieruje robotami, realizuje roboty wysokospecjalis tyczne, kończy kursy dokształcające, sporządza architektom projekty wykonawcze bądź ich części, rozwiązuje najróżniejsze problemy techniczne podczas budów i podczas eksploatacji - wszystko w ramach tej działalności gospodarczej. Nie musi mieć umów czy zleceń na piśmie, bo za usługi wystawia faktury, czyli dokumenty takiej działalności są. Jednakże, jak i gdzie ma ująć swoją praktykę, by móc przystąpić do egzaminów na uprawnienia budowlane?
 
 
0 #7 WoBo 2011-10-26 15:45
Jakąś formę musi Pan mieć z tym przedsiębiorstw em czy biurem projektowym. Niech to będzie, więc umowa o dzieło na ten przykład. No chyba, że współpracuje Pan bez umów ;-)
 
 
0 #6 Jerzy Zembrowski 2011-10-26 15:35
[quote name="WoBo Pod umowę o dzieło czy umowę zlecenie może Pan wszystko podciągnąć o czym Pan wspominał.
Nie bardzo widzę jak?
Jakie przepisy pozwalają uznać praktykę wynikającą ze współpracy z jakąś instytucją lub organizacją, współuczestnict wa w realizacji jakiegoś projektu czy realizacji budowy albo praktykę wynikającą z prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej?
 
 
0 #5 WoBo 2011-10-26 13:11
Cytuje Jerzy Zembrowski:
Cytuje WoBo:
Prowadzenie działalności jest objęte w nowych przepisach...

To o tym nie wiem. Gdzie są takie przepisy?


Przepraszam, bo zbyt uogólniłem:

"jeżeli praca jest wykonywana wyłącznie na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, to pracę taką można zaliczyć maksymalnie w wymiarze 8 godzin dziennie; w zawartych umowach (o których mowa w pkt 8 i 9) należy określić pracochłonność w godzinach,"

Pod umowę o dzieło czy umowę zlecenie może Pan wszystko podciągnąć o czym Pan wspominał.
 
 
0 #4 Jerzy Zembrowski 2011-10-26 12:52
Cytuje WoBo:
Prowadzenie działalności jest objęte w nowych przepisach...

To o tym nie wiem. Gdzie są takie przepisy?
 
 
0 #3 Bielak78 2011-10-26 00:21
Zwrócił oj zwrócił Jerzy. Autora znasz, aż za dobrze. Nie miałem czasu drążyć przepisów dotyczących dziennika praktyk. Może i szkoda ale wybaczcie - to charytatywna praca. Sęk w tym że nawet o tym co napisałem PIIB nie ma pojęcia. I z pewnością będzie to dla nich nie lada orzech do zgryzienia.
 
 
0 #2 WoBo 2011-10-25 21:47
Prowadzenie działalności jest objęte w nowych przepisach...
 
 
0 #1 Jerzy Zembrowski 2011-10-25 21:32
Szkoda, że autor nie zwrócił jeszcze uwagi na niekonstytucyjn ość wymagań uznawania praktyki zawodowej wyłącznie osobom zatrudnionym na etacie. Tym samym nie dopuszcza się dokumentowania innych rodzajów praktyk np. współpraca, współuczestnict wo, prowadzenie działalności gospodarczej itd.
 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »

Pismo do Sejmu RP w sprawie uprawnień budowlanych

Ranking pracodawców 2013

Firmy, które oferują praktyki

Portal Studentów Inżynierii Środowiska